Rond 1900 De Nerée tot Abstracterich | Nieuwsbrief nr 3

Rond 1900 De Nerée tot Abstracterich | Nieuwsbrief nr 3

Op de aanstaande kunstbeurs Master Drawings, die van 30 januari tot en met 7 februari in New York gehouden wordt, biedt Mireille Mosler als immer een fenomenale selectie werken op papier aan. De oorspronkelijk Amsterdamse Mosler heeft een uitstekende neus voor het betere (Nederlandse) symbolistische en modernistische werk van rond 1900. Onmiskenbaar topstuk in die categorie is Carel de Nerée tot Babberichs Geïdealiseerd Portret (1904-06). https://www.artsy.net/artwork/karel-de-neree-tot-babberich-idealised-portrait

Een van de vele hoogtepunten op de tentoonstelling Carel de Nerée. Anders dan de anderen, afgelopen zomer in het Dordrechts Museum. De tentoonstelling, samengesteld door gastcurator Sander Bink, is naar het schijnt nu al legendarisch     . Spectaculair is ook Moslers aanbod van een collectie vroege abstracte werken door de verontachtzaamde Nederlandse vrouwelijke kunstenaars Elisabeth Stoffers en Pau Wijnman in haar afzonderlijke catalogus The Spiritual in Art: Abstract Drawings 1915-1918, https://www.mireillemosler.com/exhibitions/68-the-spiritual-in-art-abstract-drawing-19151918-pastels-by-elisabeth-stoffers-1881-1971-paulina-wijnman/works/

Het drietal werken van de roemruchte queer kunstenaar Simeon Solomon zijn ook zeer fraai. Daarnaast enkele bladen door Jan Toorop en een fraai werk van Bosch Reitz.

https://www.mireillemosler.com/exhibitions/69-master-drawings/works/

Deze al even unieke Nieuwsbrief 3 biedt een uitgelezen selectie boeken, documenten, foto’s en oorspronkelijke kunstwerken op het gebied van Symbolisme, Kunst rond 1900, queer literatuur en vroeg 20ste-eeuwse moderne en abstracte kunst.

Het bevat onder meer: unieke Mondriaan betreffende documenten; grafiek van Odilon Redon; symbolistisch schilderij van Van Daalhoff; De Nerée-iana; Jan Toorop-ontwerpen (bezoekt u vooral ook de zojuist geopende prachtexpo over Toorop in Singer Museum); oorspronkelijke fotografie; oorspronkelijke tekening van de Bossche meester Piet Slager; grafiek van Erich Wichman; Lou Loeber-item; Couperiana; perkamenten luxe Karel van de Woestijne en meer!

Bekijk alle items

 

Nederlandse & Vlaamse Literatuur


[Nescio] Atele, Rudolf (pseud. P.H, Ritter) Kleine prozastukken. Krimpen a.d Lek, Meindert Boogaerdt, 1911. 

1ste en enige druk. Ingenaaid. Goed ex. 85,-

*Bevat de proto-Nesciaanse schets ‘Laatste avond’ (zie S. Bink op rond1900.nl 24 mei 2011). Over de boekhistorische context uitvoerig: Louis Putman ‘De drukgeschiedenis van Kleine Prozastukken’, Uitgelezen Boeken 1985 nr. 3.


[Carel de Nerée] Booven, Henri van Een liefde in Spanje. (Vergeten schimmen uit het zuiden). Amsterdam, Wereldbibliotheek, 1934. 

2e druk. Linnen. Band, vooral voorplat, wat smoezelig, binnenwerk keurig. 

75,-

*Sleutelroman over Van Boovens tumultueuze      bezoek aan De Nerée in Madrid in het voorjaar van 1901. Van Booven begon er in 1901 aan te schrijven maar de eerste druk in boekvorm verscheen 1928. Zie Bink ‘ Verfijnde lijnen’, p. 126 ff. Tegenwoordig al heel lang zeer zeldzaam, zelfs in tweede druk.


[Carel de Nerée] Booven, Henri van Naar de diepte. Amsterdam, Wereldbibliotheek, 1924. 

1ste druk. Met op titelpagina in inkt opdracht van Van Booven dd. 1925. Halfleer met gemarmerde platten, rug met ribben en belettering in goud, bovenste rand goud, germarmerde schutbladen. LUXE EXEMPLAAR op Hollands papier van Van Gelder. Het enige luxe exemplaar van deze titel ooit door ons gezien. Goed exemplaar. Katernen deels iets lossig. 

95,-

*Autobiografische roman over Van Boovens leven van circa 1891 tot zijn vertrek naar Congo in 1898 waarover hij zijn klassieke Tropenwee zou schrijven. De Nerée en Van Booven ontmoetten elkaar in februari 1899 maar de kunstenaar komt hier vast enige malen versleuteld langs. Zie Bink Verfijnde Lijnen en vooral artikel Bink ‘De literaire vriendschap tussen Carel de Nerée en Henri van Booven’. Zacht Lawijd 2014, nr 13.


[Carel de Nerée. Congo] Booven, Henri van Tropenwee. Amsterdam, Van Holkema & Warendorf, 1904. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Zeer goed exemplaar. 

110,-

*Van Boovens beroemde Congo-kritische roman die hij grotendeels schreef op de Haagse kamer van De Nerée in de tijd dat de grote kunstenaar ook werkte aan het meesterstuk Henri van Booven als jonge priester (1900-01. Rijksmuseum Amsterdam). In het enkel in deze eerste druk verschenen verhaal Bailes Nacionales wandelt De Nerée even versleuteld langs. Zie Bink Verfijnde lijnen p. 80 ff. RS


[Carel de Nerée] Booven, Henri van Sproken. Bussum, 1907. 

1ste druk. Omslagontwerp: Herman Teirlinck. 

90,-

*Symbolistische, Poe-achtige verhalen geschreven in de tijd dat Van Booven nauw bevriend was met De Nerée. Zie ook over deze bundel:

Oliver Kerkdijk, ‘ Melodies in the Key of Melancholy: On Henri van Booven and Sproken’ in Mark Valentine (red.) Wormwood, nr. 37, 2021, p. 17-30 waarin de auteur Sproken plaatst in de context van weird - en fantastic fiction. RS


Coenen, Frans. Bleeke levens. ’s-Grav., Loman & Funke, 1899. 

1ste druk. Linnen met belettering in goud. Ex Bibliotheca Jan Apol. Diens signatuur dd. Amsterdam maart 1901 op eerste schutblad. 

100,-

*De schilder en schrijver Jan Apol (1874-1945), neef van de beroemde Haagse School-schilder, was met name in de jaren 1900-01 een goede vriend van Carel de Nerée. Zie Bink Verfijnde lijnen p. 57.


Couperus, Louis Psyche. Oorspronkelijke integrale voorpublicatie in De Gids januari 1898 p. 1-96. 

Afzonderlijke gebonden in contemporaine linnen privéband met belettering op voorplat in goud. 

75,-

*Allereerste publicatie van het fenomenale campy over the top klassieke sprookje voor grote kindjes!


Couperus, Louis Babel. Amsterdam, Veen, [1901]. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Ontwerp: Jan Toorop. Goed exemplaar. Boven- en onderzijde rug wat gestoten, enkele vlekjes achterplat. 

60,-


Couperus, Louis God en Goden. Amsterdam, Veen, [1903]. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Ontwerp: Jan Toorop. Goed exemplaar. Boven- en onderzijde rug wat gestoten, wat krasjes voor- en achterplat. 

80,-


Flaubert, Gustave De legende van H. Juliaan den Herbergzame [+ Herodias + Een onnoozele ziel] Vert. d. Dirk Coster. Rotterdam, Meindert Boogaerdt, 1906. 

1st en enige druk als zodanig. Gedecoreerd linnen. Ontwerp: Ties Bles. Met op eerste schutblad OPDRACHT van Coster aan kunstcriticus Albert Plasschaert. Goed exemplaar. 

55,-

*Zeldzame vertaling van Trois Contes. Het verhaal Herodias was, via J.-K. Huysmans, zo ongeveer de grootste inspiratie voor elke decadent-symbolistische schilder van rond 1900. 


Greshoff, Jan Aan den verlaten vijver. Zeist, Meindert Boogaerdt, 1909. 1ste druk. 

1 van de slechts 4 LUXE EXEMPLAREN op Japans. Genummerd ‘iv’ en gesigneerd door auteur in colofon. Zeer net exemplaar. 

150,-

*Vroege Greshoff waarin de jonge dichter nog dweept met het decadent-symbolisme. Gedichten opgedragen aan en met motto’s van o.a. Willem van Konijnenburg, Jean Moréas, Catulle Mendès, Albert Samain, Péladan en, jawel, Henri van Booven aan wiens verhaal De zieltooging (uit diens Sproken 1907) Greshoff een gedicht wijdt. Hij zal Van Booven, en aldus mogelijk De Nerée, gekend hebben. Greshoffs oom Anton (1855-1905) was als (Congo-kritische) medewerker van de Nieuwe Afrikaansche Handels-Vennootschap betrokken bij Van Boovens mislukte reis naar Congo in 1898 waarover Van Booven de Congo-kritische klassieke roman Tropenwee (1904) zou schrijven. Hij deed dat grotendeels op de Haagse kamer van De Nerée. Sproken is een symbolistische verhalenbundel in de geest van De Nerée’s artistieke universum. 


Haan, Jacob de Pijpelijntjes. Het leven van Cor Koning en Felix Deelman. Amsterdam, Jacq. Van Cleef, 1904. 

1e druk. Linnen met gouden belettering. Grote vlek op voorplat. Verder redelijk tot goed. 

100,-

*De bijgewerkte tweede druk met vlek, maar toch!


[Carel de Nerée] Haan, Jacob Israël de Pathologiëen. De ondergangen van Johan van Vere de With. Rotterdam, Meindert Boogaerdt, 1908. 

1ste druk. Contemporain halflinnen. Oorspronkelijk omslag meegebonden. Redelijk goed exemplaar. 

125,-

*Klassieke homo-erotische sadomasochistische roman met CaRel de NeRée met vermoedelijke literaire inspiratie voor hoofdpersoon René Richell. Zie Binks Verfijnde lijnen p. 224-266 en vooral diens eerdere artikel ‘Carel de Nerée als romanfiguur’, Rode Haring, februari 2022.


Nerée tot Babberich, Carel de ‘Deux poemes’, & Nandor de Solpray ‘Carel de Nerée: Peintre et Poet’, in: La Revue de Hollande, 1916-I, p. 854-855 & 1442-1447. 

Halflinnen. Scheurtje marge in plaat bij gedichten. 

150,-

*De eerste publicatie van drie van De Nerée’s gedichten (2 afzonderlijk + 1 in artikel). Met reproductie van De N.’s fraaie zelfportret (Oeuvre cat. Bink & Veeze 2025 nr. 166). Solprays’ artikel is belangrijke vroege bron voor leven en werk van de kunstenaar.


[Carel de Nerée] Borel, Henri De laatste incarnatie. Amst., Veen, z.j. 

2edr. Ingenaaid. Ontwerp: Jules de Praetere. 

50,-

*Titelverhaal was de inspiratie voor De Nerée’s meesterlijke Ohanasan-reeks (oeuvre cat. Bink & Veeze 2025 nrs. 23-27.


[Pau Wijnman. Mondriaan] M.H.J. Schoenmaekers. Mensch en natuur. Een mystische levensbeschouwingBussum, Van Dishoeck, 1913. 

1ste druk. Ingenaaid. Ex bibliotheca Marc.[ellus] Emants, diens naam in inkt voorplat. Matig ex.

*Het werk van de theosofische filosoof Schoenmaekers was van groot belangrijk voor de vroege Nederlandse abstracten en voor dat van Wijnman en Mondriaan in het bijzonder.

MET: 6 andere titels door Schoenmakers.

Tezamen: 

90,-


Marsman, H. Verzen. Zeist, Ploegsma, 1923. 

1ste druk. Ingenaaid. Omslag: Eric Wichman. Met OPDRACHT van Marsman aan Nico [Donkersloot]. Goed ex. 

250,-


[Isaac Israëls] Erens, Frans Dansen en rhytmen. Amst., Versluys, 1893. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Ontwerp: Isaac Israëls. Redelijk tot goed exemplaar. Band wat besch., wat moe in band, kneep tweede bovenste kneep was lossig en wat andere def. 

180,-


Leopold, J.H. Verzen. P.C. Boutens/Ed. Verbeke, Brugge, 1912. 

1ste druk. Oplage 80 exx. Ingenaaid. Omslag smoezelig, onderzijde rug beschadigd      en andere slijtage. 

180,-



[Louis Couperus] Iersel, Charles van Het gouden droomschip. Amsterdam, Van Holkema & Warendorf, 1919. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Ontwerp: Greta Heukelom. Heel goed ex. 

80,-

*Van Iersel was een jong en door Couperus gewaardeerd auteur die romans schreef in de stijl van de bewonderde meester die evenals diens romans als ietwat onzedelijk werden beschouwd. Achterin reclame voor drie romans van Couperus. Een van de hoofdpersonages van de Haagse roman Het gouden droomschip heet, wellicht niet toevallig, Constance. Een vleugje van fin de siècle decadentisme is te vinden in een beschrijving van de (symbolistische?) kunst gemaakt door het personage Ivonne: ‘Hij wist niet wàt het was, wàt haar te moeten zeggen, wat raadselig hem was in de tekeningen, in haar ziel, omdat zij het had geuit. Heel haar kuische maagdelijkheid moest in opstand komen tegen deze verbeeldingen, dit zinnelijkzwoele gedroom, deze passiezware fantazieën. Hij voelde het als iets slechts. Slècht was haar werk, als gemaakt onder sataniesche leiding, volgens onreine ingevingen.’ (p. 48)


[Vrouwelijke schrijvers. Feminisme] Metz-Koning, Marie. De ring. Bussum, Van Dishoeck, 1904. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Band wat smoezelig, verder goed. 

75,-

*Zeldzame verhalenbundel van belangrijke queer schrijfster die in 1912 de eerste Nederlandse lesbische roman Aan een vriendin zou publiceren. Het briljante titelverhaal laat zich vergelijken met een (proto-)feministische literaire tekst als Charlotte Perkins Gilmans The Yellow Wallpaper. Zie de diverse publicaties van S. Bink op rond1900.nl en Neerlandistiek over deze vanwege haar vrouwzijn en queerness altijd weggehoonde schrijfster.


[Queer Literatuur] Spaan, Peter De verheerlijking Amersfoort, Van Amerongen, 1917. 

1ste druk. Oplage: 70 exx. Op geschept papier. Halfleer met abstract gedecoreerde platten, belettering rug in goud. 

60,-

*Spaan (1882-1948) was een ‘dandy’ (zoals men het destijds verhuld noemde) die als een van de weinige Nederlandse schrijvers van zijn tijd zich plaatste in de ‘decadente’ (nog zo’n codering) traditie. Bevat diverse voor zijn tijd nogal onverhulde lofzangen op mannelijk schoon, zoals: ‘Auguste heeft prachtige/Groote/Donkere/Oogen/Soms duikt hij,/De kleine,/Als een Maleier/ineen.’ Of ‘Bassianus’: ‘De mooye/Syrische/Jongen/met den fatalen/Vormloozen mond.’ 

Het enige verschenen deel van een beoogd drieluik.


Woestijne, Karel van de De Gulden Schaduw: De Rei der Maanden, Het Huis van den Dichter, Poëmata. Bussum, Van Dishoeck, 1910. 

1ste druk. Een van de slechts enkele LUXE EXEMPLAREN. Heelperkament met belettering in goud, goud op snee, op simili-Japon met baard. Heel mooie exemplaar. Platten krom zoals altijd bij heelperkament waardoor middelkaternen iets gapen. 

675,-


(Oorspronkelijke) kunst, fotografie en design


[Mondriaan] Sal Slijper. Collectie oorspronkelijke documentatie.

Bevattend:

*Factuur en begeleidend briefje van de firma Kerskens dd. 28 november 1919 met op verso aangetekend (in hand Slijper?) ‘schild.[erij] Mondriaan’. Mogelijk een aankoopbon maar waarschijnlijk een bon voor vervoer (na aankoop?) Volstrekt uniek Mondriaan gerelateerd document! Niet gedocumenteerd in de Mondriaanliteratuur.

*De Nerée tot Babberich, mevr.[ouw] de aan Weledele heer [Slijper], 28 okt. 1932. 9 regels recto, inkt. Naar alle waarschijnlijkheid M.C.P.H.G.J. De Nerée tot Babberich – Coenen (1886-1975), echtgenote van Richard de Nerée tot Babberich (1878-1945), broer van de kunstenaar Carel de Nerée tot Babberich (1880-1909).

*H. Buys aan Slijper, 6 maart 1931. Recto Getypt, 17 regels. Over .a. Gouwe, Permeke, Vd Berghe

*Gosschalk aan Slijper. Nov. 1930. 38 regels getypt, recto. O.a. over een Breitner.

*Duivendael aan Slijper. 19 maart 1931. Inkt. Recto en verso, 20 regels. O.a. over een Sluyters.

 


[Vrouwelijke kunstenaars. Feminisme]Bosch Reitz[-Verster], Minca (1870-1950) Oorspronkelijk fotografisch portret. Door Firma Max Cosm.Geïdentificeerd in potlood op verso Circa 1895. 11 x 6 cm. 

*Bosch Reitz was een zeer getalenteerde en terecht tijdens haar leven bejubelde beeldhouwster. Lid van Arti en Sint Lucas. Gouden medailles Utrecht (1893), Wenen (1894), Berlijn (1896), München (1901). Ze exposeerde tevens op de Wereldtentoonstelling Parijs 1900. Haar belangrijkste werk is wellicht het gipsen beeld De Stenenkruister dat ze maakte voor de baanbrekende Tentoonstelling Vrouwenarbeid in 1898 in Den Haag. In 2009 maakte Loek Bos een bronzen versie van de Stenenkruister die in Nieuwekerk aan de IJssel werd geplaatst.


[Feminisme] Toorop, Jan Affiche Tentoonstelling Vrouwenarbeid. Full page heliogravure uit Deutsche Kunst und Dekoration, dl. IV, sept 1899, p. 15 x 24 cm. 

Goed. 

55,-


[Abstracte Kunst] Wichman, Eric Abstracte compositie. 1920. 

Litho. Gedateerd en gesigneerd in de plaat. 21 x 16 cm. Oplage maximaal 600. Net exemplaar. 

80,- 


[Symbolisme] Daalhoff, Henri van Madonna Circa 1900. 

Olieverf op paneel. Ingelijst. Gesigneerd r.o. en getiteld en gesigneerd in potlood op verso. 33 x 23 cm (lijst 42 x 32 cm) 

550,-

*Over Van Daalhoffs landschapjes struikel je bij elke Nederlandse kunstveiling. Zijn symbolistische werk dat hij maakte tot ongeveer 1900 toen hij onderdeel was van de Haagse symbolistische kern met o.a. Jan Toorop, Willem van Konijnenburg en Carel de Nerée is aanzienlijk zeldzamer. Mooi duistere Matthijs Maris-achtige compositie met enkele vleugjes inspiratie door een Rose + Croix kunstenaar als Henri de Groux. In 2023 schoongemaakt, gerestaureerd en ingelijst door Staphorsius, Westzaan. 

(Bij voorkeur af te halen in Amsterdam of Zaandam. Verzending eigen risico) RS


[Carel de Nerée] Falck, Edzard (1884-1963) Oorspronkelijk fotografisch portret. Circa 1907.

Foto Vachoux, Montreux. Geïdentificeerd in inkt op verso. 12 x5 cm. Met oorspronkelijk doosje. 

80,-

*Falck was een dandy, kunstenaar en diplomaat en een van de beste vrienden van Carel de Nerée in diens laatste jaren. Zie Bink Verfijnde lijnen p. 211-214. RS


Redon, Odilon Croquis. Oorspronkelijke eau-forte. Losbladig supplement met beschermtissue uit deluxe ed. Lettres d’Odilon Redon. 1916. 

Oplage 110 ex. Derde staat. 25,5 x 16, 5cm (blad), 12,7 x 8,2 cm (plaat). 

450,-


[Lou Loeber] Jeanne Kloos-Reyneke van Stuwe Gevoelsbeschaving. Handboek voor huis en gezelschapsleven. Rotterdam, Nijgh & Van Ditmar, 1927. 

1ste druk. Gedecoreerd linnen. Ontwerp: Lou Loeber. Goed exemplaar. Omslag heel licht vlekkig her en der. Wat leesaanstrepingen in de tekst. 

45,-

*Geweldig ontwerp door de Koningin van de Nederlandse Abstractie. Vanaf aanstaande mei zal het Schiedams Museum haar eindelijk weer eens uitlichten in een grote tentoonstelling. 



[Carel de Nerée] Slager jr., Piet (1871-1938). Meisje met de luit. 1896. 

Potlood met enig krijt. Gesigneerd en gedateerd linksonder: ‘P. Slager/Anvers/’96’. - 55 x 41 cm (dagmaat), 64 x 50 cm (ingelijst achter glas). Zeer goede conditie. Niet bestudeerd uit de lijst. 

*Van 1895 tot 1897bezoekt De Nerée in Antwerpen de Handelsschool. Hij raakt er op de Antwerpse terrassen bevriend met jonge Nederlandse kunstenaars als Simon Maris, Gerard Gratama, Hendrik Jan Wolter en naar alle documentaire waarschijnlijkheid ook met de jonge Bossche meester Slager, een goede vriend van De N.’s goede vriend Gratama . In Antwerpen, al dan niet onder invloed van deze kunstenaars, lijkt De N. voorzichtig zijn eerste lijnen op papier te hebben gezet. (Bink ‘Verfijnde lijnen’ p. 49-57). Deze fraaie pre-rafaelitisch     -achtige tekening heeft hij wellicht ook bewonderd. Volgens gegevens van het Slager Museum, Den Bosch, is dit naast een schilderijtje het enige werk dat overgeleverd is uit Slagers modernistische Antwerpse tijd. Bijzonder!
(Bij voorkeur af te halen in Amsterdam of Zaandam. Verzending eigen risico) RS

 

Bekijk alle items

Back to blog

Leave a comment